Blok V: De publieke dimensie van wetenschap

Wetenschappelijk onderzoek heeft een publieke ‘buitenkant’ die minstens zo belang­rijk is als de persoonlijke inzet aan de ‘binnenkant’.

Waardevol wetenschappelijk onderzoek

Je hebt als onderzoeker altijd te maken met een sociale context van samenwerking en concurrentie, uit­wis­se­ling van ideeën (congressen, publicaties, informeel overleg), schaarse midde­len (tijd, geld, faciliteiten), controle en verantwoording van je resultaten. In die context word je als wetenschapper voortdurend uitgedaagd om de opzet, de inhoud en de relevantie van je onderzoek duidelijk te maken aan anderen: aan vakgenoten, direc­teuren en geldverstrekkers, aan politici en aan een breder publiek. Wat houdt het onderzoek precies in? Waarom doe je het op deze manier? Waarom, voor wie en in welk opzicht maakt de uitkomst een verschil? Waarom is het van belang dat voor jouw onderzoek faciliteiten beschikbaar worden gesteld? Waarom zou iemand het moeten publiceren?

Je onderzoek op een overtuigende manier aan de man brengen is geen sinecure. Zelf sta je er natuurlijk 100% achter. Dat kan soms een handicap zijn. Je wil liever meteen beginnen met het ‘echte’ werk; als je het zo bekijkt zijn vragen over de inrichting, legitimatie en inbedding van het onderzoek bijzaken die alleen maar afleiden. Door je sterke focus op de inhoud van het onderzoek loop je ook kans om de context uit het oog te verliezen. Hoe verhoudt jouw onderzoek zich tot geves­tig­de theorieën en geaccepteerde begrippen, methoden en denkwijzen? Sluit het er voldoende bij aan om een zinvolle bijdrage te kunnen leveren, haal je niet teveel ineens overhoop? Voegt het anderzijds iets waardevols toe? En waarin bestaat dan precies die waarde?

Science 2.0

Science 2.0 gaat over de vraag of en hoe wetenschappelijk onderzoek in de nabije toekomst zal veranderen. Allerlei ontwikkelingen lijken te wijzen op grote veranderingen. Onder­­zoek wordt steeds vaker uitgevoerd door zeer omvangrijke teams van weten­schappers. Publicaties met honderden auteurs zijn geen uitzondering meer. Is er een toekomst voor onderzoek dat wordt uitgevoerd door individuen? Moet het idee van intellectuele eigendom op de helling? Bovendien is onderzoek in de afgelopen decennia steeds meer afhankelijk geworden van technologische hulpmiddelen, waaronder compu­ters, die zich in een steeds sneller tempo ontwikkelen. Zullen computers het onder­zoek uiteindelijk overnemen? Welke rol zal de mens op termijn nog kunnen spelen? In het bijzonder brengt ook het internet veranderingen teweeg in de manier waarop onderzoek wordt bedreven. Denk daarbij aan het verzamelen en delen van gegevens, het raadplegen van archieven en samenwerken in de ‘Cloud’. De traditionele manier van publiceren in gedrukte tijdschriften en boeken bracht een typische organisatie van kennis met zich mee. Wat verandert er nu Internet het dominante medium wordt? Hoe ziet Science 2.0 eruit?   In dit blok komen vier thema’s aan bod, telkens ingeleid door een college. Bij de thema’s horen opdrachten die je groepsgewijs (opdracht 1), in duo’s (opdracht 2) resp. individueel (opdracht 3) uitvoert.

  1. Wetenschapsbedrijf
  2. Publiceren
  3. Communiceren
  4. Wetenschap 2.0