De 14C-fabriek

Een interview met Prof. dr. ir. J. van der Plicht.

Na een lange treinreis komen wij aan in de noordelijkste provinciehoofdstad van Nederland: Groningen. Dit is de thuisbasis van Hans van der Plicht, een natuurkundige, werkzaam in het deel van de archeologie dat zich bezighoudt met koolstofdatering. Hier is hij hoogleraar isotopenfysica en hij is betrokken bij de behandeling van de vele verzoeken die binnenkomen om archeologische vondsten te dateren. Dit interview gaat over het wetenschappelijk proces dat hoort bij zijn vakgebied.

Vraag en antwoord op de schaal van nanometers

Een interview met professor Joost Frenken

Het ideale beeld van de wetenschap komt ongeveer op het volgende neer: Een goede onderzoeksvraag, een probleemloos onderzoek en duidelijke onderzoeksresultaten. De conclusies sluiten naadloos aan op je hypothese. Helaas is dit niet meer dan een beeld. In werkelijkheid verloopt een onderzoek bijna nooit vlekkeloos. Bij grote onderzoeken komen vaak een aantal problemen kijken. In een interview licht Joost Frenken ons in over het verloop van zijn onderzoek. Frenken is hoogleraar Nanotechnologie aan de Universiteit Leiden.

Lesbrief Wetenschappelijk Onderzoek

Aan de hand van het onderzoek naar stamcellen van Prof. Dr. Mummery

Het doel van de les is leerlingen kennis te laten maken met wetenschappelijk onderzoek. Er wordt uitgelegd wat wetenschappelijk onderzoek precies is en er wordt vooral gekeken naar wat en waar in het onderzoeksproces er iets mis kan gaan.

Lesopzet interview Den Dunnen

Doel van de les: Leerlingen worden bekender in de wereld van het onderzoeksproces en krijgen er een scherper beeld van. (Ze weten wat het inhoudt).

Lesplan Onderzoek Doen

Zoals uit de verstrekte informatie zal blijken is dit een hele andere manier van wetenschap bedrijven dan wij ons meestal voorstellen. De meeste mensen zien bij wetenschap een laboratorium voor zich, waarin allerlei metingen worden gedaan, waarna bepaald wordt of een hypothese verworpen of bevestigd wordt. Dit zijn echter bèta wetenschappen, maar er bestaan ook nog andere manieren van het bedrijven van wetenschap.

Lesbrief

Deze les heeft een kop-romp-staart indeling. Deze lesbrief is ook aan de hand daarvan ingedeeld. Deze les kan gegeven worden met behulp van een PowerPoint. Wanneer er geen computer beschikbaar is of u liever niet met een PowerPoint werkt kan de les ook zonder PowerPoint gegeven worden.

Lespakket PRE

Dit lespakket is ontworpen voor middelbare scholieren die in 5 tot 6 vwo zitten. Het hoofddoel van deze les is de leerlingen inzicht te geven in de procesmatige kant van wetenschappelijk onderzoek. De nadruk ligt hierbij op de onverwachte ontwikkelingen waarmee een wetenschapper te maken krijgt tijdens het onderzoek en hoe hij daarmee omgaat. Als voorbeeld wordt hierbij een rechtswetenschappelijk onderzoek gebruikt. Nevendoelen van de les zijn de leerlingen inzicht te geven in hoe alfaonderzoek verschilt van ander wetenschappelijk onderzoek en ze leren probleembewust te denken.

Het onderzoeksproces - les

In dit stuk wordt kort het doel van de les besproken, en de keuzes die zijn gemaakt bij het maken van de les. Ook wordt in dit deel verantwoording voor deze keuzes gegeven.

Les over de wetenschappelijke manier van onderzoeken

De achterliggende gedachte van deze les is om de toehoorders wegwijs te maken in het wetenschappelijk onderzoeksproces, met alle onverwachte problemen en de bijbehorende oplossingen. Aan het eind van de les moeten de leerlingen een beeld hebben gekregen van de gebruikelijke wetenschappelijke onderzoeksmethode. Daarbij is het de bedoeling dat zij na deze les bekend zijn met de toegepaste wiskunde, de daarvoor gebruikte onderzoeksmethode en de problemen die zich bij het onderzoek voor kunnen doen.

BLOK V – LESPLAN ONTWERPEN

De les is verdeeld in drie delen; opening, kern en afsluiting, waarbij de kern eveneens bestaat uit drie delen. We hebben een aantal voorbeelden en situaties voorbereid, maar de docent geniet natuurlijk alle vrijheid om deze aan te passen of nieuwe te ontwikkelen.
Deze les is tot stand gekomen naar aanleiding van een interview met bijzonder hoogleraar Opvoeding en Onderwijs in de multiculturele samenleving Judi Mesman.

Middeleeuwse innovaties

Iedereen beschouwt middeleeuwse boeken als een spiegel van de samenleving waarin ze werden geschreven. En nog altijd raken vele wetenschappers niet uitgelezen in deze handgeschreven bronnen over hoe men leefde en wat men dacht in deze periode. Maar volgens Erik Kwakkel, neerlandicus aan de Universiteit Leiden, is het niet alleen de inhoud die ertoe doet. Ook de grafische vormgeving is een belangrijke informatiebron. Een zoektocht naar de innovativiteit van de middeleeuwen.

Kunst leeft

Van Eck: “Het was een constante worsteling”

Dineren met een schilderij, een mok naar de Mona Lisa gooien of naar bed met een gipsen beeld. Op kunst wordt overal ter wereld anders gereageerd, maar een terugkerend fenomeen van alle tijden is dat mensen reageren op kunstwerken alsof het levende wezens zijn. Hebben we hier te maken met gekte, fetisjisme of een natuurlijk, menselijk verschijnsel? Vijf jaar lang deed prof. dr. Caroline van Eck onderzoek naar dit verschijnsel en afgelopen november heeft zij het onderzoek “Art, Agency and Living Presence in Modern Early Italy” afgerond. Wij gingen naar Den Haag om haar te interviewen over haar pioniersonderzoek.

Tijd kost tijd

Prof. Dr. Atabaki is hoofd van de faculteit Midden Oosten en Zuid-Oost Azië aan the International Institute of Social History. Tevens is hij professor Sociale Geschiedenis van het Midden-Oosten en Zuid-Oost Azië aan de Universiteit Leiden en aan de Universiteit van Amsterdam. Hoewel hij in eerste instantie promoveerde in de theoretische Natuurkunde, was zijn interesse voor geschiedenis zo groot dat hij ook begon aan een studie geschiedenis. Uiteindelijk promoveerde hij ook in de geschiedenis en houdt zich nu vooral bezig met sociaal-historisch onderzoek.

Bekijk het eens van een andere kant

Het onderzoeksproces in de medische antropologie

Een interview met prof. dr. Ria Reis. Als jonge onderzoeker doe je onderzoek in Afrika naar hoe er daar wordt omgegaan met ziektes. Je hebt je thuis in de theorie verdiept en bedacht hoe je het gaat aanpakken. Vol goede moed begin je mensen te interviewen. Tijdens deze gesprekken lijkt er echter iets niet goed te gaan. Bepaalde zaken worden vermeden. Je voelt dat er iets fout is, maar je komt er niet achter wat. Wat doe je dan?

Groene thee helpt bij transcriptie

“Je leert voortdurend, heel je leven door,” zegt Jeroen Wiedenhof, sinoloog, taalkundige en docent aan de Universiteit Leiden. Bij het doen van onderzoek kunnen er veel moeilijkheden optreden. Jeroen Wiedenhof heeft geschetst wat mogelijke problemen kunnen zijn bij het onderzoek naar de Mandarijnse spreektaal. Wij, vijf studenten van het PRE-University College, mochten hem interviewen.

“De kick van wetenschap”

Interview met Prof. Wil Roebroeks, hoogleraar Archeologie van de Oude Steentijd aan de Universiteit Leiden

Steeds verschillende zijpaden inslaan en onderweg iets totaal onverwachts tegenkomen, dát is de kick van wetenschap volgens professor Wil Roebroeks, hoogleraar Archeologie van de Oude Steentijd aan de Universiteit Leiden. Wetenschappelijk onderzoek doen wordt door hem vergeleken met meespelen in een groot orkest. Archeologen hebben in dit orkest vaak de functie van dirigent, zij maken iets van het onderzoek en sturen het aan. Dit levert vaak nieuwe en onvoorziene inzichten op.

Een blik in het verleden

Prof. dr. J.C.H. Blom: “Wetenschappelijk onderzoek is geen invuloefening”

Het lijkt allemaal zo gemakkelijk. Een onderzoeker signaleert een bepaald verschijnsel, zoals de verzuiling in Nederland. Omdat het hem interesseert lijkt hoe het verschijnsel te verklaren is, start hij een onderzoek en stelt een concrete onderzoeksvraag op als: “Hoe is de verzuiling in Nederland te verklaren?” Hij kiest een geschikte methode voor zijn onderzoek uit en komt aan de hand van deze stappen tot de beantwoording van zijn onderzoeksvraag. Het onderzoek is succesvol afgesloten.