Onderzoeksproces bij Ruslandkunde

Programma

Toelichting

Dit lessenpakket is ontworpen voor middelbare scholieren in de bovenbouw van havo en vwo, om ze kennis te laten maken met de problemen die voorkomen bij
onderzoek. Dit doen we met behulp van dilemma’s. Dit zijn problemen die naar voren komen tijdens een onderzoek, waar een keuze gemaakt moet worden. Wij willen de leerlingen er bewust van maken dat deze keuze het onderzoeksproces beïnvloed. Bovendien willen wij dat de leerlingen probleembewust leren denken en dat de leerlingen veel van de problemen al zien aankomen en uit de weg kunnen ruimen.
Dit willen we bereiken door de leerlingen klassikaal discussies te laten voeren aan de hand van de naar voren gebrachte stellingen. In het eerste deel van de les wordt het thema ingeleid aan de hand van een PowerPoint over het onderzoek van Henk Kern. Daarna gaan de leerlingen zelf aan de slag. Ze zullen de dilemma’s gaan bediscussiëren door middel van de stellingen die terug te vinden zijn in het stuk “discussie dilemma’s”. Doordat de leerlingen actief bezig zijn met de dilemma’s komen ze in aanraking met het probleembewust denken.

De afronding van de les zal een herhaling zijn van wat de leerlingen geleerd hebben, door middel van controle vragen en de mogelijkheid om vragen te stellen door de leerlingen.

Elk onderdeel wordt ingeleid met een algemene omschrijving van het onderdeel. Hierin wordt in het kort aangegeven wat er tijdens dit onderdeel moet gebeuren, wat het doel is en hoe lang het duurt.
Aangezien vwo leerling

en worden voorbereid op wetenschappelijk onderwijs vinden wij het doel van deze les zeer geschikt.

 

Wij hopen dat u met dit lessenpakket voldoende en toepasbaar materiaal heeft voor een succesvolle les. Succes.

Uitwerking

De Dilemma’s:

Uitvoerbaarheid  - Relevantie
Het onderzoek moet uitvoerbaar zijn. Denk daar bij aan: tijd, geld, locatie en voorkennis. Met het onderzoek moet nieuwe nuttige informatie worden verkregen. Er moet vraag zijn naar de kennis die verworven zal worden in het onderzoek.
Het is voor een onderzoeker belangrijk te weten in welke mate zijn verworven kennis belangrijk is voor de maatschappij. Vóórdat het onderzoek begint, moet het voor de onderzoeker duidelijk zijn of het onderzoek ook daadwerkelijk uitvoerbaar is.
Henk Kern merkte dat er vraag was naar zijn onderzoek. Het was voor hem echter onmogelijk naar Rusland te verhuizen voor zijn onderzoek. Daarom heeft hij voor een onderzoek gekozen dat hij hier vanuit Europa kon uitvoeren.

Hypothese   - Vrije onderzoeksvraag
Met een hypothese wordt het onderzoek afgebakend maar hierdoor kan het ook zijn dat de onderzoeker als het ware oogkleppen op heeft en daardoor gefocust is op de uitkomst die hij van tevoren heeft bedacht. Met een vrije onderzoeksvraag is de onderzoeker niet bevooroordeeld, maar is de kans groot dat het onderzoek veel te groot en te lang wordt.
Henk Kern moest zijn onderzoeksdomein enorm verkleinen. Om die reden heeft hij de periode die hij wilde onderzoeken uiteindelijk verkort, namelijk de jaren
1861-1888. De vrije onderzoeksvraag waar hij mee was begonnen werd uiteindelijk goed afgebakend tot een vraag die een niet te groot onderzoeksgebied besloeg.

Informatie  - Lengte
Als het onderzoek wordt afgerond moet er een keuze in de gewonnen informatie worden gemaakt. Er moet dus een keuze worden gemaakt tussen de hoeveelheid informatie en de lengte van het verslag. Als het te lang is, is de kans groot dat de informatie niet compact genoeg is opgeschreven.
Ondanks de sterk afgebakende onderzoeksvraag van Henk Kern kreeg hij toch te veel informatie. Hij moest dus keuzes maken. Hij had onderzoek gedaan naar de plaats van Rusland in de wereld, maar omdat zijn onderzoek te lang dreigde te worden heeft hij dit hoofdstuk niet opgenomen in zijn boek.

Stellingen

Aan de hand van de drie stellingen die hier onder staan, gaat de klas een discussie voeren over de stellingen. Hierbij is het belangrijk dat de leerlingen goed nadenken over de voor- en nadelen van de verschillende keuzes. Ook is het belangrijk dat ze nadenken over wat ze zelf zouden kiezen wanneer zij in hun eigen onderzoek deze dilemma’s tegenkomen.
  1. Het maakt niet uit hoeveel geld aan een onderzoek wordt besteed als de informatie die verkregen wordt belangrijk is voor de maatschappij, zelfs als dit onderzoek zeer moeilijk uit te voeren is.
  2. Een onderzoek dat op veel verschillende vragen antwoord geeft, is per definitie beter dan een kort gericht onderzoek dat antwoord geeft op een specifieke onderzoeksvraag.
  3. Liever minder informatie in een korte tekst dan een onderzoek dat heel veel informatie geeft, maar door de lengte niet toegankelijk is voor de lezer.

Bestanden

1. Download | Het lessenpakket
1. Download | De instructies voor de docent